كرده‌اند « 1 » . حكيم كسايى مروزى شاعر ايرانى سدهء چهارم هجرى كه تا سال 391 ه ق زنده بوده است و خود كسوت زهد در برداشته و كلاه فقر بر سر گذاشته است ، در شمار قديم‌ترين سخن سرايان ايرانى است كه در اشعار خود ، به ستايش خاندان پيغامبر پرداخته و بنابر اشارات نويسندگان قديم ، شاعرى معتقد به مبانى تشيّع بوده است . عبد الجليل قزوينى رازى صاحب كتاب « مثالب النّواصب فى نقض بعض فضائح الرّوافض » معروف به كتاب « النقض » از تصانيف حدود 560 ه ق - آن‌جا كه شاعران شيعى فارسى زبان را برمىشمارد ، دربارهء كسايى مىنويسد : « . . . و در كسايى خود خلافى نيست كه همه ديوان او مدايح و مناقب حضرت مصطفى ( ص ) و آل اوست عليهم السّلام . » ص 252 و نيز ص 628 . حسن اعتقاد او از اين قطعهء منسوب به دو نيز به خوبى آشكار است : مدحت كن و بستاى كسى را كه پيمبر * بستود و ثنا كرد و به دو داد همه كار خاقانى شاعر معاصر « جمال الدّين محمّد بن عبد الرزّاق » در ستايش پيامبر و ذكر معراج او در مثنوى « تحفة العراقين » كه پس از گزاردن فريضهء حجّ و زيارت مكّهء مكرّمه ، شرح مسافرت‌هاى وى به عراق عجم و عرب و مكّهء معظّمه است ، مىگويد :

--> ( 1 ) - محض مثال مىتوان به سرآغاز منظومه‌هاى نظامى - از پيشروان سبك عراقى و معاصر با جمال در قرن ششم هجرى و پيشواى مثنوى سرايان بزمى و داستانى - اشاره كرد كه در مخزن الأسرار ( ص 14 تا 25 ) و در ليلى و مجنون ( ص 431 تا 436 ) و در هفت پيكر ( ص 608 تا 603 ) و در شرفنامهء ( ص 849 تا 844 ) و در اقبال نامه ( ص 68 - 1167 ) به ستايش و نعت پيامبر ( ص ) و بيان كيفيّت معراج او پرداخته است . ( چاپ شادروان وحيد دستگردى ) [ براى اطّلاع از آثار و افكار و سبك اشعار نظامى به مقالهء « ملك الملوك فضلم به فضيلت معانى » صص 119 - 112 ميراث جاويدان سال اوّل شمارهء چهارم زمستان 1372 مراجعه شود ]